صنعت سیمان ایران طی سالهای اخیر همواره در کانون توجه سرمایهگذاران بازار سرمایه بوده است. این گروه نهتنها از نظر ارزش بازار سهم قابل توجهی دارد بلکه بهدلیل ارتباط مستقیم با بازار ساختوساز، عملکرد آن میتواند بهعنوان یک شاخص پیشنگر برای وضعیت پروژههای عمرانی و مسکن تلقی شود.
در سال ۱۴۰۴ علیرغم چالشهای اقتصادی و سیاسی، شاخص گروه سیمان و بازدهی سهام شرکتهای سیمانی نشان دادهاند که این صنعت تا حدی مقاوم بوده و برای سرمایهگذاران بورسی بازدهیهایی را به همراه داشته است. بررسی عملکرد شرکتهای سیمانی، وضعیت بازار سیمان و چشمانداز ساختوساز در سال پیشرو میتواند درک دقیقتری از فرصتها و ریسکهای سرمایهگذاری در این بخش فراهم کند.
در همین راستا خبرنگار گسترش نیوز در این گزارش به بررسی وضعیت کلی صنعت سیمان در بازار سرمایه پرداخته است که در ادامه میخوانیم.
گروه سیمان در بورس تهران یکی از صنایع با تعداد شرکتهای بسیار بالا است که شامل بیش از ۴۰ نماد فعال در بازارهای بورس و فرابورس میشود. این شرکتها در سالهای اخیر بهواسطه عرضه محصولات سیمانی در بورس کالا و کشف قیمت براساس مکانیزم عرضه و تقاضا، امکان فروش شفافتر و برخورداری از قیمتهای واقعی را داشتهاند که منجر به بهبود سودآوری و شفافیت عملکرد شده است. عرضه سیمان در بورس کالا باعث شده رانتهای معاملاتی کاهش یابد و شرکتها بتوانند فروش و سود خود را در بستر شفافتر افزایش دهند.
دادههای معاملاتی گروه سیمان در بورس نشان میدهد که شاخص این گروه در سال ۱۴۰۴ حول عدد بیش از ۵۳ هزار واحد بوده، اما در مقایسه با دیگر صنایع نقدشوندگی پایینتری داشته است و تعداد نمادها با عملکرد منفی نسبت به مثبت بیشتر بوده است. ورود و خروج پول حقیقی در برخی نمادها نیز انعکاسی از عدم اطمینان و نوسانهای قیمتی است.
در سال ۱۴۰۴ میانگین بازدهی سهام ۴۳ شرکت سیمانی بورسی و فرابورسی به حدود ۳۵.۵ درصد رسید که نشان میدهد با وجود نوسان، بخش قابل توجهی از نمادهای سیمانی توانستهاند برای سرمایهگذاران سودده باشند. در این میان شرکتهایی مانند سیمان هگمتان، سیمان باقران و سیمان ایلام بازدهیهای بالایی را ثبت کردند، در حالی که برخی همچون سیمان کارون عملکرد ضعیفتری داشتند.
در میان شرکتهای سیمانی بورسی، چندین نماد بهعنوان لیدر صنعت شناخته میشوند که از نظر سرمایه بازار و نقدشوندگی اهمیت بالاتری دارند. این نمادها شامل سیمان سپاهان، سیمان شرق، سیمان فارس و خوزستان، سیمان ساوه و سیمان تهران هستند که در تحلیلهای بنیادی و تکنیکال مورد توجه سرمایهگذاران قرار میگیرند.
شرکت سیمان سپاهان یکی از بزرگترین تولیدکنندگان سیمان کشور است که از تنوع محصول و ظرفیت تولید بالایی برخوردار است و معمولاً بهعنوان یکی از گزینههای مناسب سرمایهگذاری میان تحلیلگران مطرح میشود. سیمان شرق و سیمان ساوه نیز با توجه به نقدشوندگی بهتر و عملکرد مالی قابل قبول در سبد بسیاری از سرمایهگذاران حضور دارند.
از دید بنیادی، سودآوری شرکتهای سیمانی تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد؛ از جمله قیمت فروش سیمان، هزینه انرژی، نوسانات نرخ ارز، هزینه مواد اولیه و بهرهوری خطوط تولید. بهبود فرآیند فروش از طریق بورس کالا و افزایش نسبی قیمت فروش محصولات در سالهای اخیر باعث شده شرکتها بتوانند سودآوری معقولی را ثبت کنند، هرچند که هزینههای انرژی و محدودیتهای تولید همچنان از چالشهای جدی این صنعت به شمار میآیند.
بررسی دادههای بازار سیمان ایران نشان میدهد که مصرف و تولید سیمان در برخی دورهها رشد داشته است اما در سالهای اخیر به دلیل شرایط اقتصادی، فشار تورمی، محدودیت سرمایهگذاری بخش خصوصی در ساختوساز و دشواری تامین مالی پروژهها، تقاضای داخلی سیمان کاهش پیدا کرده یا روند رشد آن کند شده است. بهعنوان مثال، مقایسه عملکرد بازار سیمان در سال ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نشان میدهد که مصرف داخلی سیمان در سال ۲۰۲۵ نسبتا کاهش یافته که علت آن ضعف رشد اقتصادی بخش ساختمان و کاهش فعالیتهای بازار ساختوساز عنوان شده است.
در عین حال، دادههای دیگری از رشد مصرف سیمان در ماههای ابتدایی سالهای گذشته حکایت دارند که نشان میدهد در برخی دورهها مصرف سیمان روند صعودی داشته و پروژههای عمرانی و ساختوساز فعال شدهاند. رشد زیرساختها و تخصیص بودجههای عمرانی نیز میتواند باعث تحریک تقاضای سیمان شود.
یکی دیگر از جنبههای مهم بازار سیمان، صادرات این محصول است که در سالهای اخیر بهدلیل ضعف تقاضای داخلی و رقابت در بازارهای منطقهای افزایش یافته است. این موضوع از سویی میتواند کمککننده به فروش شرکتها باشد، اما بهدلیل نوسانات نرخ ارز و دشواریهای تجارت خارجی، این فرصت نیز با ریسکهایی همراه است.
بازار سیمان بهطور مستقیم با وضعیت بازار مسکن مرتبط است، زیرا بخش قابل توجهی از تقاضای سیمان از ساختوساز و پروژههای عمرانی ناشی میشود. تحلیل مؤسسات اقتصادی نشان میدهد که بازار ساختوساز ایران از سال ۱۴۰۴ تا ۱۴۰۵ روند رشد متوسطی خواهد داشت، با توجه به سرمایهگذاریهای عمرانی دولت و پروژههای زیربنایی. به گفته تحلیلگران، رشد سالانه ساختوساز میتواند در میانمدت مثبت باشد، هرچند که این رشد بسته به سیاستهای اقتصادی و شرایط کلان کشور متغیر است.
اگر در سال ۱۴۰۵ بازار مسکن رونق یابد و ساختوساز افزایش پیدا کند، تقاضای سیمان نیز بهطور طبیعی افزایش خواهد یافت که این امر میتواند منجر به رشد درآمد و سودآوری شرکتهای سیمانی شود. در چنین سناریویی، سهام شرکتهای سیمانی بورسی احتمالاً جذابیت بیشتری برای سرمایهگذاران پیدا میکند و میتواند بازدهی مناسبی ارائه دهد، بهخصوص اگر نرخ فروش و تقاضا در بورس کالا تقویت شود.
با وجود فرصتهای بالقوه، سرمایهگذاری در سهام سیمانی ریسکهایی نیز دارد که باید در نظر گرفته شوند. محدودیتهای انرژی و قطعی برق و گاز میتواند تولید شرکتها را تحت تأثیر قرار دهد و حاشیه سود را کاهش دهد. همچنین، ضعف تقاضای بخش خصوصی در ساختوساز و رکود در بازار مسکن میتواند فشار منفی بر فروش و سودآوری شرکتها وارد آورد. از سوی دیگر، رقابت در بازارهای صادراتی و نوسانات نرخ ارز نیز چالشهایی هستند که میتوانند بازده سرمایهگذاری را تحت تأثیر قرار دهند.
شرکتهای سیمانی نیز مانند سایر بخشهای صنعتی در بورس با نوسان قیمت سهام روبرو هستند و نسبتهای مالی همچون P/E و بازده سرمایه در این صنعت بسته به شرکتها متفاوت است. برخی تحلیلها نشان دادهاند که میانگین بازده سهام شرکتهای سیمانی طی دورههای مختلف به سطح خوبی رسیده است اما در برخی نمادها بازده منفی نیز دیده شده است که لزوم بررسی دقیقتر و تحلیل بنیادی را برجسته میکند.
گروه سیمان بورسی ایران بهعنوان یکی از صنایع استراتژیک با پتانسیل سودآوری و بازدهی مناسب در سالهای اخیر شناخته شده است. عملکرد این شرکتها تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله قیمت فروش، هزینه انرژی، عرضه در بورس کالا و وضعیت تقاضای داخلی بوده است. در سال ۱۴۰۴، این صنعت توانسته متوسط بازدهی قابل توجهی برای سهامداران خود ایجاد کند، هرچند عملکرد بین شرکتها متفاوت بوده است.
با توجه به چشمانداز ساختوساز در سال ۱۴۰۵، اگر رشد پروژههای عمرانی و بازار مسکن تقویت شود، میتوان انتظار داشت که سودآوری شرکتهای سیمانی و بازده سهام آنها بهبود یابد و سرمایهگذاری در این بخش توجیهپذیرتر شود. در مقابل، در صورت ادامه رکود در بازار ساختوساز و محدودیتهای تولید، ریسکهای منفی برای این صنعت قابل توجه خواهد بود. بنابراین، توصیه میشود سرمایهگذاران با دید بلندمدت و با تحلیل بنیادی سهام و بررسی ریسکهای مرتبط، نسبت به سرمایهگذاری در نمادهای سیمانی تصمیم گیری کنند تا از نوسانات کوتاهمدت دوری کنند و از فرصتهای رشد پیش رو بهرهمند شوند.
